Ik heb niets te verbergen

Onderstaande column verscheen in Intermania voorjaar 2015

Ik heb niets te verbergen, dus… Medische dossiers gaan over jou maar zijn niet van jou. Onderwijsdossiers op de TU/e gaan over jou, maar zijn niet van jou. Marketingdata, zoals verzameld door de zoekmachine van Google gaan over jou maar zijn niet van jou. Via Nest en Toon geven we onze huisinstallatiedata af, opnieuw ze gaan over ons maar ze zijn niet van ons. Zo meteen gaat de zelfrijdende auto ons laatste min of meer onbespiede (als je tenminste je smartphone uit hebt staan in de auto) bastion qua data in bezit nemen. Immers denkend vanuit het gemak, toch handig als de je autodate (op grond van alle auto-data) al voor de deur staat, immers zelfrijdend en het internet weet precies wanneer je van plan was weg te gaan en is zelfs al ’op de hoogte’ van je bestemming. Stel nou dat je als MENS op het allerlaatst besluit niet te gaan. Wat dan? Een hele hoge boete? Een hele boze zelfrijdende auto (sic!) die je de volgende keer wel een lesje zal leren.

Ik heb niets te verbergen, dus…

De wetgever zegt dat wij natuurlijke personen zijn maar in termen van de wet zijn we ’datasubject’. Onze persoonlijke data, zegt opnieuw de wetgever, worden beheerd door ’de verantwoordelijke’ en eventueel verwerkt onder zijn verantwoordelijkheid door ’de verwerker’. Als datasubject hebben we een inzage-, correctie- en soms een verwijderingsrecht. Vraag aan de lezer: ’Wanneer heb je voor het laatst van dit recht gebruik gemaakt?’ Nooit! Wedden?

Ons constitutionele recht (brief)correspondentiegeheim is ontstaan in de tijd dat post door Koninklijke postkoetsen werd vervoerd. De Koning kon lang niet altijd de luxe weerstaan om de brieven tussen zijn adellijke onderdanen te openen en te lezen. Zo kwam ie ook nog wel eens een staatsgreep op het spoor. Door de Franse revolutie kwam aan dit soort Koninklijke privileges een einde. Gaan we nu met zijn allen toestaan dat de koningen van het internet google / apple / nsa gaan bepalen wat onze mensenrechten en verplichtingen zijn? Juist jullie ingenieurs in opleiding kunnen op zijn minst mee nadenken over, en ontwerpen maken voor inherent privacy-veilige oplossingen. Maar als jullie allemaal denken ik heb niets te verbergen dus …

Bar 649x6

Het glas heeft de toekomst

Dit artikel van Tom Vos verscheen in Brabants Dagblad van 15 april 2013

De glasvezel aansluitingen nemen een hoge vlucht, maar het buitengebied blijft een blinde vlek

breedband in buitengebiedDEN BOSCH – Hij heeft alleen een ouderwetse koperen telefoonleiding. Zijn ADSL-internetverbinding loopt geregeld vast, zeker als zijn buurman óók actief surft. Hij wil niet langer aan de achterste mem hangen, Frank van den Dungen, bewoner van het buitengebied in Bernheze. Een glasvezelverbinding, dáár aast hij op. „Glas is duurzaam. Alleen dan kun je op afstand haarscherpe beelden uitwisselen. Onbeperkt. Iedereen zou profiteren: de boer die zijn dieren in de gaten wil houden, ook de ouder die zijn kind op de crèche wil volgen”, aldus Van den Dungen, actief voor de ‘Buitenwacht’, belangenvereniging voor het buitengebied.

Van den Dungen staat symbool voor al die mensen buiten de bebouwde kom. Commerciële bedrijven als marktleider Reggefiber die glasvezelnetwerken aanleggen, lopen niet warm voor ze. Arbeidsintensief graafwerk voor een handjevol bewoners in het buitengebied is niet rendabel. Dat levert overal het volgende beeld op: alleen de makkelijk te ontsluiten huishoudens krijgen glasvezel.

Gelukkigen zijn vooral huishoudens in overzichtelijke dorpskommen. Uden, Schijndel, Vught: zulke plaatsen lopen voorop. Steden lopen achter: daar is het technisch lastiger aansluitingen te maken. Steeds meer particulieren willen niet overgeleverd zijn aan de belangen van commerciële bedrijven. Ze nemen zelf de schop ter hand. In Boekel verrees een lokale stichting om de hele gemeente zélf van glasvezel te voorzien; een project dat loopt. De gemeente helpt met een garantstelling. Ook Hilvarenbeek is in touw. Particulier initiatiefnemer Gerrit Kolsteren peilt de behoefte onder álle inwoners, ook in afgelegen gebieden, of ze glasvezel willen. „Glasvezel is de toekomst, het moet een nutsvoorziening voor iedereen worden. Het kan niet zo zijn dat bedrijven alleen de krenten uit de pap kiezen: er mag geen tweedeling tussen mensen ontstaan.”

Kolsteren werkt aan de oprichting van een coöperatie zonder winstoogmerk die zelf het glasvezelnetwerk aanlegt. Met de leden als eigenaar. De onbegrensde mogelijkheden van glasvezel staan dan buiten kijf, over de urgentie is discussie. Directeur Rob van Esch van NLkabel, de vereniging van de Nederlandse kabelbedrijven: „Iedereen met kabel kan jaren vooruit. De tragere telefoonleiding raakt uit de gratie, het kabelnetwerk niet. Dat bestaat grotendeels uit glasvezel behalve het laatste stuk coax naar de huizen. Dat is al snel en wordt steeds sneller door nieuwe technieken.” Onderzoeksbureau TNO en de Consumentenbond ondersteunen dat. Volgens TNO kan de gewone kabel tot na 2020 de internetwensen van de consument bevredigen. De Consumentenbond stelt dat glasvezel nog weinig toevoegt: bijzonder is alleen dat je razendsnel bestanden kunt uploaden – handig als je duizenden foto’s naar een fotoservice wilt mailen. Maar wie doet dat?

Als je nu de mensen in het buitengebied geen glasvezelaansluiting biedt, redeneert hoogleraar Recht en Techniek Jan Smits van de Technische Universiteit Eindhoven, dan hebben zij in de toekomst wel het nakijken. Dan wordt het he-le-maal onbetaalbaar om hen nog op glasvezel aan te sluiten. En de hoogleraar voorspelt een onstuitbare opmars van glasvezel. „Met de kabel kun je goede resultaten bereiken, maar niets gaat boven glasvezel. Videobewaking, zorg op afstand: digitale toepassingen worden alleen maar belangrijker, talrijker. Denk ook aan de overheid die je steeds meer naar internet verwijst. Je weet niet wat er in de toekomst nog komt. Glas vezel wordt een must.” Smits vindt zo’n verbinding zó belangrijk dat nu niemand buiten de boot mag vallen. „Een gemeente moet afdwingen dat bedrijven iedereen aansluiten of anders maar niemand.”

Voor Frank van den Dungen in het buitengebied gloort intussen hoop. Reggefiber overweegt Bernheze nu aan te sluiten, ínclusief buitengebied, na een uitdrukkelijke wens van de gemeente. Smits: „Zeer verdedigbaar dat Bernheze het buitengebied erbij wil houden. In het gevecht met commerciële bedrijven moeten lokale bestuurders een vooruitziende blik hebben. En vooral: ballen tonen.”
Bar 649x6

Sea- Air- Main- BrainPort

 

Op allerlei manieren kunnen we naar de kracht van de Eindhovense regio kijken. Door het een brainport te noemen heeft Eindhoven zichzelf (met dank aan de Marketeers) een grote dienst bewezen. Smartest RegionHet is een krachtig merk. En ook een terecht merk. Verkozen tot de slimste regio van de wereld twee jaar geleden. Maar ‘the proof of the pudding is in the eating’ zeggen de Engelsen en dat is natuurlijk zo.

Waar de regio nu staat, is duidelijk. Maar de kunst is om ervoor te zorgen dat ‘we’ doorgroeien. Want het is natuurlijk duidelijk dat de concurrentie ook niet stilstaat. Doordat we Brainport zijn, zijn en blijven we hopelijk aantrekkelijk voor de brains. Veel van deze brains, meestal kenniswerkers genoemd, komen in Brainport terecht. Zij vinden nu vooral hun weg naar de grote jongens in de regio, zoals Philips, ASML en de grote advieskantoren, en natuurlijk ook naar de TU/e. Dit is al wel min of meer goed geregeld. Hoewel het natuurlijk altijd beter kan.

Maar daarnaast is echter ook een fikse uitdaging om ervoor te zorgen dat de kleine en middelgrote bedrijven waarvan er in de regio flink veel zijn, mee te laten profiteren van het feit dat de brains naar onze regio willen komen. Dat zal beter lukken wanneer het lukt om een manier te vinden het kennispotentieel van het MKB open te breken, naar de oppervlakte te krijgen en, deelbaar te maken, zonder dat er voor elk van de partijen rechten, en dus revenuen, verloren gaan. Het is hiervoor zaak om de kennis die nu vaak opgesloten ligt in het MKB te mobiliseren. En deelbaar maken. Hoe? Een van de eerste dingen die gedaan moest worden is zorgen voor een ‘plaats’ waar de kennis ook vrijelijk en op een ‘veilige’ manier met elkaar gedeeld kan worden. Om te bezien of er tussen de bedrijven wellicht een kenniskruisbestuiving kan ontstaan. Om te bezien of er wellicht naar een (gezamenlijk) octrooi toegewerkt kan worden, dan wel een ander intellectueel eigendomsrecht. Om het potentieel grote kennisreservoir van alle bedrijven en bedrijfjes in Brainport te ontginnen en een platform te bieden is afgelopen juni het Brainport Centre for Technology & Law opgericht.

Word lid (voor studenten € 25,– per jaar), denk mee, werk mee aan het toegankelijk maken van het enorme kennispotentieel in Brainport.
Bar 649x6

Verhevenheid

 

De verontwaardiging bij zovelen over PRISM (The Guardian 7 juni 2013: “The NSA access is part of a previously undisclosed program called PRISM, which allows officials to collect material including search history, the content of emails, file transfers and live chats”) is eigenlijk vreemd.

Het vervolgens beginnen te schreeuwen door politici (Van Merkel tot Kees Verhoeven) over de aantasting van ONZE privacy door de US is nog veel vreemder. Deze politici zijn immers onze wetgever. Zij hebben er de afgelopen ruim tien jaar almaar bij gestaan en dit -uit onze naam- allemaal goed gevonden. Dat mocht van de goedwillende en o zo goed voor haar burgers zorgende wetgever/overheid, want als je niets te verbergen hebt is er niets aan de hand. Zij (zowel in de Verenigde Staten als in Nederland) hebben de veiligheidsdiensten de bevoegdheid gegeven dit te doen. Maar het meest verontrustende is iets heel anders, namelijk dat het via internet uithollen van de jurisdictie van andere landen (ook het onze) dat Amerikanen het volkomen normaal zijn gaan vinden dat zij andere niet-Amerikanen als tweederangsburgers mogen behandelen die minder (mensen)rechten bezitten dan zij zelf. Die hypocriete verhevenheid, dáár zouden we verontwaardigd over moeten zijn.

Obama prismZoals circa drie jaar geleden een Amerikaanse rechter over een IJslands parlementslid (Jonsdottir) en een Nederlander (Gonggrijp) zei nadat via de officiële weg hun Twitter accounts waren opgevraagd: “Non US citizens do not have a reasonable expectation of privacy”, dus werd Twitter verplicht (nog steeds geen onderdeel van PRISM), om de haar ter beschikking staande gegevens af te geven over deze twee personen, immers buitenlanders en hun rechten zijn minder dan die van Amerikanen. Obama heeft dat nog eens bevestigd een paar dagen geleden, nee, jullie Amerikanen hoeven je niet druk te maken over de schending van je privcay/mensenrechten, PRISM is alleen voor buitenlanders: “Obama on PRISM: The Program Doesn’t Apply to U.S. Citizens”.

Yes we can, zei hij en wij geloofden het allemaal. Maar hij kan helemaal niets, Guantánamo Bay is er ook nog steeds (ook alleen voor niet-Amerikanen). Hij maakt twee soorten burgers: Amerikanen en niet-Amerikanen, maar ook nog eens in de fysieke wereld heb je andere rechten dan in de virtuele wereld. Daar zit mijn verontwaardiging. Het is die verhevenheid, het jezelf boven de wet plaatsen van andere landen die me boos maakt.
Bar 649x6

Geestelijke armoedebestrijding

Onderstaande column verscheen in Intermania voorjaar 2013

Helemaal niets wil ik afdoen aan het bestrijden van armoede, en dan met name ten aanzien van honger, onveiligheid en gebrek aan onderwijs. Dat staat voor mij als een huis boven water.

Maar.

De geestelijke armoede van de klasse die ons in ons eigen land bestuurt en regeert is op z’n minst net zo zorgwekkend. Op een van de digitale kanalen (gelukkig bestaan die) heb ik gisteravond (18-4) rechtstreeks naar onze volksvertegenwoordigers zitten kijken en vooral luisteren naar aanleiding van hetgeen fout is gegaan bij de zelfmoord van de Russische asielzoeker Dolmatov in vreemdelingendetentie in een Rotterdamse cel. Alles, werkelijk alles. En dat daarop een risico bestond wisten ze al tenminste tien jaar op het departement Veiligheid en Justitie, het departement van Opstelten en Teeven. In het jargon van gisteren: systeemfouten. Systeemfouten in de asielverleningsprocedure, of nog denkluier, de asielketen. Hallo, als gevolg van die fouten in het systeem is een mens, namelijk een Russische asielzoeker Dolmatov, doodgegaan. Op grond van hetzelfde systeem had Dolmatov niet eens in die cel mogen zitten. lege celHet systeem had oplossingen voor mensen die zelfmoordgevaarlijk zijn. Dat systeem is niet in werking getreden. Op grond van het systeem had Dolmatov recht op een bepaald soort medische behandeling, die is aan hem onthouden. Door wie? Het systeem!! Dat is pas inhumaan, het systeem de schuld geven, terwijl er tientallen mensen zich als regelrechte kampbewaarders hebben gedragen. Deze mensen, welke door het parlement ter verantwoording hadden moeten worden geroepen, worden door datzelfde parlement in de steek gelaten, nu ze hun hoogste baas er mee laten wegkomen! Het Europees Hof van de Rechten van de Mens heeft de Nederlandse asielketen en de vreemdelingendetentie al bij verschillende gelegenheden inhumaan genoemd. Op alle (nationale ombudsmanvragen, kamer)vragen die daarover in afgelopen tien jaar zijn gesteld kwam nooit een gedegen en inhoudelijk fatsoenlijk antwoord. Er werd en wordt bureaucratisch overheen gepraat, want het ‘gezonde volksgevoel’ eist dat we hard zijn tegen mensen uit het buitenland. Stel je voor dat in buitenland bekend wordt dat je ‘gemakkelijk’ toegang krijgt tot Nederland, een ‘vloedgolf’ (ook wel eens aangeduid als een tsunami in dit verband) aan asielzoekers levert dat op. Nee, dan is het beter ons ambtelijk voor de domme te houden en als we dan een staatssecretaris hebben die met een one-liner weg kan komen: ‘Niet aftreden, maar optreden’, wordt opnieuw glashelder dat zelfs wanneer je verantwoordelijk bent, je niet je verantwoordelijkheid neemt. Dat is pas geestelijke armoede en die moeten we hier en ter plekke bestrijden. Helpen jullie mee?
Bar 649x6

Overtuiging

BJ Fogg definieert persuasive technology als volgt:

Technology that is designed to change attitudes or behaviors of the users through persuasion and social influence, but not through coercion.

Je probeert mensen te verleiden het ‘goede’ te doen door middel van technologie. Dat is dan technologie die overtuigt. Fogg’s definitie lijkt uit te gaan van het goede dat technologie dan kan bewerkstelligen, mits maar geen dwang wordt uitgeoefend. Intrinsiek lijkt hij ervan uit te gaan dat ‘goede’ technologie ook tot ‘goede’ mensen leidt. Welnu, daarvan zijn in de geschiedenis voor zover ik weet bizar weinig voorbeelden. Van het tegengestelde des te meer. Van atoombommen tot aan auto’s als moordwapens. Nog altijd laten ca. 700 mensen per jaar het leven in het verkeer in Nederland en daarbij is vrijwel altijd een auto in het spel. Maar wat maakt dan dat de gezamenlijke zorgverzekeraars zoveel druk uitoefenen (zij verkopen het als: ‘change attitudes or behaviors of the users through persuasion and social influence’) om een Elektronisch Patiëntendossier in te voeren? De slogan die daarbij wordt gebruikt: “EPD: hulpverleners delen snel en betrouwbaar medische gegevens”, maar dat is nou net ’t probleem. Het zijn mijn gegevens en niet die van hen. Maar hier gebeurt dus datgene waarvan Fogg zegt dat het juist niet moet: dwang.

Een hele andere vorm van ‘dwang’ gebruikt Facebook: Zij gaan nu voortaan ook vertellen waar je vrienden zich ‘fysiek’ bevinden. Dan kun je zien, net als bij Foursquare, of je beste studievriendin al ergens ‘burgemeester’ is geworden. Gaan we dat dan ook allemaal weer massaal ‘liken’. Er begint al een markt te onstaan voor ‘likes’ (die kun je kopen, slim business model van Facebook), net zoals er al een markt ontstaat (vooral in Azië) voor gewonnen amuletten in een spel zoals bijvoorbeeld Runescape.

We RobotsLaten we ons zo door de techniek ‘overtuigen’? Intrinsiek ‘goede’ technologie bestaat niet volgens mij, net zo min als ‘intrinsiek’ slechte. We onderscheiden ons van de dieren omdat we een ‘eigen wil’ hebben, zo leerden ons de geestelijken in de jaren die achter ons liggen. Maar wanneer we niet oppassen, worden we door de perfide kant van technologieontwikkelingen willoze, door prijs en neo-liberale uitgangspunten bestuurde menselijke robots, in plaats van goed geïnformeerde en mondige belastingbetalende burgers.
Bar 649x6

Elk huishouden heeft recht op 1 gigabyte

Dit artikel verscheen op zaterdag 9 maart 2013 in Nieuwe Oogst

Jan Smits is hoogleraar Recht en Techniek aan de Technische Universiteit van Eindhoven. Hij pleit al jaren voor een gebiedsdekkende glasvezelaansluiting. “Elk huishouden heeft recht op minimaal 1 gigabyte.”

“Breedband is erg belangrijk in het buitengebied. Voor een fatsoenlijke bedrijfsvoering heb je tegenwoordig gewoon een snelle verbinding nodig. Een beetje antwoord op een zoekopdracht via Google vraagt al een behoorlijke bandbreedte. De techniek gaat enorm snel. Zo is het onlangs in een proef gelukt om 70 terabyte door één glasvezel te sturen. Daarmee kun je 3 miljard mensen met de andere 3 miljard laten praten. De digitale techniek wordt almaar belangrijker in de toekomst, agrarische bedrijven niet uitgezonderd.” Het is duidelijk. Jan Smits draagt glasvezel een warm hart toe. En hij gunt ook iedereen een snelle breedbandverbinding, niet in de laatste plaats de boer die 4 kilometer van de bebouwde kom zit. “Iedereen moet kunnen beschikken over een telefoonlijn voor een vaste prijs. Dat is een universele dienstverleningsplicht. Maar voor breedband geldt geen juridische verplichting. De kosten voor het graafwerk zijn natuurlijk hoog als je lange afstanden moet overbruggen. Gemiddeld zo’n 3500 euro als je afgelegen woont, tegenover zo’n 600 euro in de stad.” En daar zit dus de kink in de glasvezelkabel.

Glasvezel in het buitengebiedCommerciële partijen kiezen vaak voor een zo hoog mogelijke dekkingsgraad met zo laag mogelijke kosten. En boeren en tuinders zijn dan de dupe. “Juist in het buitengebied heb je een snelle verbinding nodig. Gemeentehuizen zullen in de toekomst moeilijker bereikbaar worden. Gelukkig kan veel digitaal. Denk aan het aanvragen van vergunningen, wat vooral op het platteland vaak gebeurt. Waarom zou je deze doelgroep buitensluiten en behandelen alsof het tweederangs burgers zijn? Je moet iedereen aansluiten op glas.”

Gemeenten hoeven hun oren niet te laten hangen naar commerciële bedrijven, stelt Smits. “Gemeenten hebben de bevoegdheid om het zelf te regelen. Ze kunnen daarvoor een beroep doen op de EU-regelgeving, de zogenoemde ‘dienst van algemeen economisch belang’. Dat kan wanneer je de sociale en/of geografische cohesie in een gebied wilt versterken. Nou, dat is in het geval van glasvezel zeker het belang.”

De hoogleraar speelde een rol bij het initiatief van de gemeente Heeze-Leende om de handschoen zelf op te pakken. Daar is een constructie bedacht waarbij de kosten voor een aansluiting overal even hoog zijn. “Ik heb wethouder Jos van Bree geholpen in het overtuigen van de gemeenteraad en het college. Nu geef ik nog af en toe advies. Ik ben heel blij met deze oplossing. Het ziet ernaar uit dat het gaat lukken.”
Bar 649x6

Zonder solidariteit geen glasvezel in buitengebied

Onderstaand commentaar verscheen bij een artikel in het Nederlands Dagblad van 2 februari 2013 over het aanleggen van glasvezelnetwerken in het buitengebied.

Overheid moet markt kwaliteitseisen stellen

De overheid moet kwaliteitseisen stellen aan de marktpartijen die verantwoordelijk zijn voor aanleg van snel internet. Dat zegt Jan Smits, hoogleraar technologie en recht aan de Technische Universiteit Eindhoven. ‘Ik ben niet tegen marktwerking, maar wel tegen een overheid die zichzelf volkomen uitlevert aan de markt, zonder kwaliteitseisen te stellen.’ Door de vanuit Europa geïnitieerde privatisering van overheidsbedrijven, hebben overheden volgens hem hun directe invloed verloren op onder andere de telecommunicatiemarkt. ‘We hebben nooit de moeite genomen te herdefiniëren wat een nutsvoorziening is en wat niet.’ Zo zou volgens de hoogleraar het recht op een telefoonaansluiting, uitgebreid moeten worden met die van een snelle internetverbinding. Smits heeft geprobeerd gemeenten ervan te overtuigen de eis te stellen aan glasvezelgraver Reggefiber om alle huishoudens op glasvezel aan te sluiten. Slechts enkele gemeenten houden vast aan deze lijn. ‘Als marktpartijen de brutaliteit hebben om onderscheid te maken tussen verschillende huishoudens, dan is het het goed recht van gemeenten hen buiten de deur te houden. De gemeente Heeze-Leende bewijst dat aanleg van glasvezel in binnen- én buitengebied uitermate rendabel kan zijn. Als overheden hun eisen voor glasvezel scherper hadden geformuleerd, dan waren zowel de kernen als het buitengebied aangesloten.’
Bar 649x6

We vallen ten prooi aan Europese opslaghysterie

De controlestaat komt een flinke stap naderbij als de Eerste Kamer akkoord gaat met het plan om alle miljarden telefoongegevens op te slaan.

Begin juni is de Eerste Kamer akkoord gegaan met de nieuwe paspoortwet, met daarin de opslag van al onze vingerafdrukken in een centrale databank. Een maand later ligt een volgende bouwsteen van de controlestaat bij de Eerste Kamer, namelijk de bewaarplicht voor telecom verkeersgegevens van alle 450 miljoen Europeanen. Er zal opgeslagen worden met wie je wanneer en waar belt, sms’t of mailt. Hierdoor kunnen al onze privé contacten via elektronische communicatiemiddelen, tot een jaar na dato, worden geraadpleegd of doorzocht, als de overheid dat nodig vindt. Van de EU moeten deze gegevens tussen 6 en 24 maanden bewaard worden. De regering stelde eerst 18 maanden voor, maar de Tweede Kamer bracht dit al terug tot 12. Aan de Eerste Kamer is nu de taak dit verder te beperken tot 6 maanden, het minimum dat Brussel de lidstaten toestaat. Deze bewaarplicht is omstreden: het Duitse constitutionele hof kijkt er nauwkeurig naar. De Eerste Kamer heeft zich tot nu toe zeer kritisch opgesteld, en heeft zich via eigen hoorzittingen goed laten informeren.

Aan de bewaarplicht ligt een merkwaardige gedachtengang ten grondslag, die ook op andere gebieden zichtbaar is. Na een dramatisch incident met een kind wordt besloten om van alle kinderen een dossier aan te leggen. Na een dramatische terroristische aanslag, moeten de verkeersgegevens opgeslagen worden. Is dit rationeel, proportioneel of effectief, of gevaarlijk?

Big BrotherJeugdzorg, politie, en inlichtingendiensten weten meestal heel goed wie hun ’klanten’ zijn. In het boekje ’Doelwit Europa’ onderzocht Rob de Wijk tientallen, grotendeels mislukte aanslagen. In al die gevallen stonden de plegers vooraf reeds op het netvlies van de diensten, zelfs voordat er sprake was van de nu voorgestelde opslag van verkeersgegevens van alle, veelal onverdachte Europese burgers. Vaak is er adequaat gehandeld, maar soms ook niet. Het is inderdaad erg lastig de ruis van de echte signalen te scheiden, en de juiste inschatting te maken. Belangrijker dus dan het aanleggen van zinloze grote databanken is het passend reageren op de gevallen waar het om gaat. Daar is ouderwetse professionaliteit voor nodig, met gerichte aandacht voor de zaak zelf. Daar moet de nadruk op liggen, en niet op het van achter een bureau doorploegen van gigantische hooibergen bestaande uit 98 procent spamberichten. De politie heeft al vele zeer verregaande opsporingsbevoegdheden ter beschikking (zoals tappen, infiltreren, observeren) met ingeval van terrorisme en georganiseerde criminaliteit slechts lichte voorwaarden.

Het bewaren van grote hoeveelheden gegevens blijkt technisch en organisatorisch heel moeilijk te zijn. Bijna dagelijks rapporteren de kranten over het verlies van gevoelige data, zoals het verschijnen van weer miljoenen creditcardgegevens op het internet, of het verlies van twee cd’s met de gegevens van alle kinderbijslaggerechtigden in Engeland. Geen enkele organisatie is in staat gebleken om gegevens langdurig adequaat te beschermen. Het is niet uitgesloten, ook niet door de verantwoordelijke staatssecretaris Bijleveld, dat ook de centrale databank met vingerafdrukken op straat zal komen te liggen; gevolgd door databanken met verkeersgegevens.

Deze opslagwaanzin moet zo snel mogelijk verdwijnen. Als de Eerste Kamer zich hierin geen onafhankelijke chambre de réflection toont, de rug niet recht houdt en zich laat leiden door partijpolitieke overwegingen, laat ze ons zien dat ook in Nederland een constitutioneel hof hard nodig is.

Dit stuk is ondertekend door hoogleraren ict-recht
Corien Prins (Tilburg)
Egbert Dommering (UvA Amsterdam)
Nico van Eijk (UvA Amsterdam)
Paul de Hert (Brussel)
Aernout Schmidt (Leiden)
Jan Smits (Eindhoven)

hoogleraren computerbeveiliging
Bart Jacobs (Nijmegen, Eindhoven
Sandro Etalle (Eindhoven)
Pieter Hartel (Twente)
Henk van Tilborg (Eindhoven)

hoogleraren strafrecht
Theo de Roos (Tilburg)
Taru Spronken (Maastricht)
Ybo Buruma (Nijmegen)

en hoogleraar mensenrechten
Piet Hein van Kempen (Nijmegen)
Bar 649x6

2knowit © 2015